Cypr to popularny kierunek wakacyjny, który rokrocznie przyciąga tysiące turystów z Polski i całej Europy. Zanim jednak wyruszysz na tę słoneczną wyspę, warto dowiedzieć się, jaka waluta obowiązuje na miejscu i jakie są praktyczne aspekty związane z płatnościami. W tym przewodniku znajdziesz wszystkie niezbędne informacje dotyczące pieniędzy na Cyprze – zarówno w części południowej, jak i północnej.
Jaka waluta obowiązuje na Cyprze?
Na Cyprze obowiązują dwie różne waluty, w zależności od części wyspy, którą odwiedzisz. Republika Cypryjska, czyli południowa część wyspy, używa euro (EUR) jako oficjalnego środka płatniczego od 1 stycznia 2008 roku. Zastąpiło ono funta cypryjskiego, który wcześniej pełnił tę funkcję. Euro dzieli się na 100 centów i występuje w monetach oraz banknotach o różnych nominałach – identycznych jak w innych krajach strefy euro.
W północnej części Cypru, czyli w Tureckiej Republice Północnego Cypru, sytuacja wygląda inaczej. Oficjalną walutą w tej części wyspy jest lira turecka (TRY). Co ciekawe, euro również jest tam akceptowane w wielu miejscach, szczególnie w obszarach turystycznych i przygranicznych. Jednakże warto mieć na uwadze, że ceny mogą być mniej korzystne, a kursy przeliczeń nie zawsze transparentne.
Jeśli planujesz podróż przez obie części wyspy, najlepiej przygotuj się na korzystanie z dwóch walut: euro i lir tureckich.
Krótka historia waluty na Cyprze
Przed wprowadzeniem euro, Cypr posługiwał się funtem cypryjskim (CYP). Zmiana waluty była istotnym krokiem w integracji kraju z Unią Europejską, do której Cypr przystąpił w 2004 roku. Kurs wymiany na euro został ustalony na poziomie 1 € = 0,585274 CYP. Od tamtej pory euro funkcjonuje jako jedyny legalny środek płatniczy w całej uznawanej międzynarodowo części wyspy.
Gdzie i jak najlepiej wymienić walutę?
Choć euro jest walutą obowiązującą na południu, wiele osób zastanawia się, gdzie najlepiej dokonać wymiany, szczególnie jeśli planują odwiedzić też północną część wyspy. Możliwości jest kilka:
- banki działające na Cyprze, które oferują wymianę większości walut na euro po oficjalnym kursie,
- kantory w strefach przygranicznych, gdzie można wymienić euro na liry tureckie,
- recepcje hoteli, które często oferują usługę wymiany walut, choć po mniej korzystnych kursach,
- bankomaty umożliwiające wypłatę gotówki w lokalnej walucie z konta walutowego lub złotówkowego (z przewalutowaniem).
Zaleca się wymianę waluty jeszcze przed wyjazdem, szczególnie jeśli planujesz odwiedzić Cypr Północny. Tam bowiem dostępność kantorów i banków jest ograniczona, a przelicznik w sklepach może nie być korzystny dla turysty.
Czy na Cyprze można płacić kartą?
Na południu Cypru płatności bezgotówkowe są powszechnie akceptowane. Karty Visa i MasterCard działają niemal wszędzie – od hoteli i restauracji po stacje benzynowe i supermarkety. Rzadziej przyjmowane są karty American Express i Maestro, szczególnie w mniejszych punktach usługowych.
W północnej części wyspy sytuacja wygląda nieco inaczej. Choć również można korzystać z terminali płatniczych, ich dostępność nie jest tak powszechna. Dlatego na Cyprze Północnym warto mieć przy sobie gotówkę, najlepiej w lirach tureckich. Euro również może być akceptowane, ale często po zawyżonym kursie.
Wypłaty gotówki z bankomatów
Bankomaty dostępne są na całym Cyprze, zarówno w południowej, jak i północnej części. Wypłaty gotówki w euro nie stanowią problemu, ale mogą wiązać się z prowizją. Warto sprawdzić w swoim banku, czy Twoja karta debetowa lub kredytowa oferuje bezprowizyjne wypłaty zagraniczne. W przeciwnym razie opłaty mogą wynosić nawet kilka procent wartości transakcji.
Jakie nominały euro są w obiegu?
Euro występuje w formie zarówno monet, jak i banknotów. Monety mają nominały: 1, 2, 5, 10, 20, 50 centów oraz 1 i 2 euro. Są one wspólne dla wszystkich krajów strefy euro, jednak każda moneta ma narodowy rewers – na cypryjskich monetach znajdziesz m.in. symboliczne przedstawienia fauny i kultury wyspy.
Banknoty euro mają nominały: 5, 10, 20, 50, 100, 200 i 500 euro. Warto pamiętać, że niektóre sklepy i punkty usługowe mogą nie przyjmować banknotów o wysokich nominałach, takich jak 200 czy 500 euro, z uwagi na trudność z wydaniem reszty oraz ryzyko fałszerstw.
Napiwki – czy są obowiązkowe?
Na Cyprze dawanie napiwków nie jest obowiązkowe, ale jest mile widzianym gestem. W restauracjach, hotelach czy taksówkach przyjęło się zostawiać 5–10% wartości rachunku. Obsługa zazwyczaj nie oczekuje napiwku, ale na pewno go doceni.
Warto mieć przy sobie drobne monety i banknoty euro, szczególnie jeśli planujesz podróż do mniej turystycznych miejscowości, gdzie płatność kartą może być niemożliwa. W części północnej napiwki również są mile widziane, ale wtedy wypada je dawać w lirach tureckich.
Podatki i ceny – ile kosztuje życie na Cyprze?
Cypr należy do krajów o umiarkowanym poziomie cen. Podatek VAT w standardowej wysokości wynosi 19%, ale wiele usług i produktów objętych jest stawką obniżoną – 9% i 5%. Przykładowo, gastronomia, zakwaterowanie czy transport publiczny korzystają z niższych stawek.
Oto kilka orientacyjnych cen z marca 2025 roku, które pomogą zaplanować budżet wakacyjny:
- bilet autobusowy: 2 euro,
- kawa cappuccino: 4–4,50 euro,
- lunch w restauracji: 12–14 euro,
- piwo w barze: 3,5–5,5 euro,
- chleb: 1,65–1,70 euro,
- ser halloumi: 13,70–16,50 euro/kg.
W supermarketach ceny są nieco niższe niż w restauracjach, a lokalne produkty – takie jak halloumi, oliwki czy owoce morza – są szczególnie opłacalne. Warto korzystać z lokalnych targowisk, gdzie można negocjować ceny, szczególnie w mniej obleganych godzinach.
Czy można odzyskać VAT za zakupy?
Tak, ale tylko jeśli jesteś obywatelem kraju spoza Unii Europejskiej. Turyści niebędący obywatelami UE mogą ubiegać się o zwrot podatku VAT za zakupy dokonane na Cyprze, pod warunkiem spełnienia kilku warunków:
- wartość zakupionego towaru przekracza 50 euro,
- towar zostanie wywieziony z Cypru poza UE w ciągu 3 miesięcy od zakupu,
- podróżny okaże paszport oraz paragon z oznaczeniem „tax-free” przy opuszczaniu UE.
Zwrot można uzyskać przez firmy pośredniczące, takie jak Global Blue lub Tax Free Worldwide. Dokumenty należy podstemplować na lotnisku i wysłać lub zrealizować zwrot gotówkowy w specjalnych punktach.
Wwożenie i wywożenie gotówki – jakie są zasady?
Podróżując na Cypr z innego kraju UE, nie obowiązują limity wwozu gotówki. Jednakże jeśli przewozisz równowartość 10 000 euro lub więcej (w gotówce lub złocie), musisz dokonać zgłoszenia celnego. Dotyczy to zarówno przyjazdu z krajów UE, jak i spoza Unii.
Brak zgłoszenia może skutkować zatrzymaniem środków i postępowaniem administracyjnym. Zgłoszenia dokonuje się w Urzędzie Cła i Akcyzy w Nikozji lub na przejściu granicznym.
Jaka waluta jest najwygodniejsza dla turystów?
Planując podróż na Cypr, najlepiej zabrać ze sobą euro. Jest to oficjalna waluta południa wyspy i akceptowana w dużej części północy. Jeśli zamierzasz intensywnie zwiedzać część północną, warto zaopatrzyć się również w lirę turecką – szczególnie na targach, w lokalnych sklepach czy podczas podróży międzymiastowych.
Wielu turystów korzysta z kart wielowalutowych, które automatycznie przeliczają kwoty po korzystnym kursie, bez prowizji. To dobre rozwiązanie, jeśli chcesz ograniczyć konieczność noszenia gotówki.
Najlepsze praktyki przy płatnościach
Aby maksymalnie ułatwić sobie płatności na Cyprze, warto pamiętać o kilku zasadach:
- Unikaj płatności kartą w złotówkach – wybieraj zawsze opcję zapłaty w euro,
- Nie korzystaj z wymiany walut w hotelach – kursy są zwykle niekorzystne,
- Miej przy sobie drobne nominały – przydadzą się na napiwki i zakupy na targach,
- Sprawdź prowizje bankowe za wypłaty z bankomatów – mogą się różnić w zależności od operatora.
Cypr to kraj przyjazny turystom także pod względem finansowym – nie musisz martwić się o egzotyczne waluty, a infrastruktura bankowa i płatnicza jest rozwinięta i nowoczesna. Dzięki temu możesz skupić się na tym, co najważniejsze – relaksie, zwiedzaniu i smakowaniu lokalnych przysmaków.
Co warto zapamietać?:
- Na Cyprze obowiązują dwie waluty: euro (EUR) w Republice Cypryjskiej i lira turecka (TRY) w Tureckiej Republice Północnego Cypru.
- Wymiana walut najlepiej dokonać w bankach, kantorach przygranicznych lub przed wyjazdem, aby uniknąć niekorzystnych kursów.
- Płatności kartą są powszechnie akceptowane na południu, natomiast na północy warto mieć gotówkę, najlepiej w lirach tureckich.
- Orientacyjne ceny na Cyprze: bilet autobusowy – 2 euro, lunch w restauracji – 12-14 euro, kawa cappuccino – 4-4,50 euro.
- Turyści spoza UE mogą ubiegać się o zwrot VAT za zakupy powyżej 50 euro, pod warunkiem spełnienia określonych warunków.
