Faktura VAT marża to dokument, który dla wielu przedsiębiorców stanowi atrakcyjną alternatywę wobec tradycyjnej faktury VAT. Choć z pozoru wygląda podobnie, jej zasady działania są zdecydowanie inne. Właściwe zrozumienie tej procedury może przynieść realne korzyści podatkowe, zwłaszcza w wybranych branżach.
Co to jest faktura VAT marża?
Faktura VAT marża to szczególny rodzaj faktury, w której podatek VAT naliczany jest wyłącznie od marży, a nie od całkowitej wartości sprzedaży. Marża w tym przypadku to różnica pomiędzy kwotą, jaką zapłacił nabywca, a kwotą, którą zapłacił sprzedawca nabywając towar lub usługę. Co istotne – z tej kwoty należy jeszcze odjąć należny podatek.
Jest to procedura przysługująca tylko określonym grupom podatników. W praktyce oznacza to, że nie każdy przedsiębiorca może wystawić fakturę VAT marża – konieczne jest spełnienie konkretnych warunków prawnych i podmiotowych. Najczęściej z tej procedury korzystają komisy samochodowe, antykwariaty, galerie sztuki oraz biura podróży.
Faktura VAT marża wygląda podobnie do klasycznej faktury VAT, jednak nie zawiera informacji o stawce i kwocie VAT. Widoczna jest wyłącznie całkowita kwota należności. Dodatkowym wymogiem jest umieszczenie stosownego oznaczenia wskazującego na zastosowanie procedury marży.
Faktura VAT marża to dokument, który umożliwia opodatkowanie jedynie faktycznego zarobku sprzedawcy – marży – zamiast całego przychodu ze sprzedaży.
Kiedy można wystawić fakturę VAT marża?
Nie każda transakcja może być dokumentowana fakturą VAT marża. Stosowanie tej procedury zostało ograniczone ustawowo i dotyczy wyłącznie określonych przypadków. Aby móc ją zastosować, sprzedawca musi być czynnym podatnikiem VAT i spełniać dodatkowe warunki zależne od rodzaju sprzedawanego towaru lub świadczonej usługi.
Sprzedaż towarów używanych
Najczęstsze zastosowanie faktura VAT marża znajduje przy sprzedaży towarów używanych, takich jak samochody, elektronika czy meble. Aby możliwe było zastosowanie tej procedury, towar musi zostać nabyty od:
- osoby fizycznej niebędącej podatnikiem VAT,
- podatnika VAT, którego sprzedaż była zwolniona z VAT,
- innego podatnika VAT, który już zastosował procedurę marży.
W przypadku braku spełnienia tych warunków, należy zastosować ogólne zasady opodatkowania VAT.
Usługi turystyczne
Dla biur podróży procedura VAT marża jest obowiązkowa, jeśli organizują one pakiety turystyczne, które składają się z usług nabytych od innych dostawców – np. hoteli, przewoźników czy przewodników. Marża to wówczas różnica między ceną usługi sprzedanej turystom a ceną zakupu tych usług od dostawców.
Dzieła sztuki, antyki i przedmioty kolekcjonerskie
Podobnie rzecz się ma w przypadku sprzedaży dzieł sztuki i antyków. Z procedury mogą skorzystać galerie, antykwariaty czy kolekcjonerzy, pod warunkiem że towar został nabyty zgodnie z przepisami umożliwiającymi zastosowanie VAT marża. Od 2025 roku procedura nie obejmuje dzieł sztuki, które zostały nabyte ze stawką obniżoną (np. 8%).
Jakie informacje musi zawierać faktura VAT marża?
Mimo innego sposobu rozliczania podatku, faktura VAT marża musi zawierać wszystkie podstawowe dane wymagane dla faktur VAT. Różni się jednak w kilku istotnych szczegółach. Na fakturze powinno się znaleźć:
- data wystawienia i data sprzedaży (jeśli inna),
- kolejny numer faktury,
- dane sprzedawcy i nabywcy: nazwy, adresy, NIP-y,
- nazwa towaru lub usługi, ilość, miara jednostki,
- kwota należności ogółem (bez podziału na netto i VAT),
- stosowne oznaczenie procedury marży.
Oznaczenia te to m.in.:
- „procedura marży – towary używane”,
- „procedura marży – dzieła sztuki”,
- „procedura marży – przedmioty kolekcjonerskie i antyki”,
- „procedura marży dla biur podróży”.
Jak obliczyć VAT od marży?
Podatek VAT w procedurze marży oblicza się jedynie od kwoty marży, a nie od całkowitej wartości sprzedaży. Obliczenia wyglądają następująco:
- Oblicz marżę brutto: cena sprzedaży – cena zakupu.
- Podziel marżę brutto przez 1,23 (dla stawki 23%) – otrzymasz marżę netto.
- Różnica między marżą brutto a netto to należny VAT.
Przykład: zakup za 1000 zł, sprzedaż za 1300 zł. Marża brutto to 300 zł. Marża netto: 300 zł / 1,23 = 243,90 zł. VAT: 300 zł – 243,90 zł = 56,10 zł.
W procedurze VAT marża sprzedawca nie może odliczyć VAT z faktur zakupu – podatek płacony jest tylko od naliczonej marży.
Jak zaksięgować fakturę VAT marża?
Rozliczanie faktury VAT marża wymaga szczególnej ostrożności. Najważniejsze jest prowadzenie dokładnej ewidencji zakupów i sprzedaży, która umożliwia ustalenie marży. W księgowości należy:
- w KPiR – ujmować przychód jako marżę netto,
- w rejestrze VAT – wykazywać tylko wartość marży i należnego podatku,
- w JPK_V7 – oznaczyć dokument odpowiednim kodem, np. MR_UZ.
Jeśli nie można przypisać konkretnej marży do danego towaru, dopuszczalne jest obliczenie jej zbiorczo za dany okres, po uprzednim zgłoszeniu tego faktu do naczelnika urzędu skarbowego.
Jakie są zalety i wady procedury VAT marża?
Choć procedura VAT marża pozwala na znaczną oszczędność podatkową, wiąże się także z pewnymi ograniczeniami. Warto rozważyć korzyści i potencjalne niedogodności:
Zalety
- niższy podatek VAT – płacony tylko od zysku,
- prostszy format faktury,
- większa konkurencyjność cenowa – szczególnie w sprzedaży B2C,
- cała kwota faktury może być kosztem uzyskania przychodu u nabywcy.
Wady
- brak możliwości odliczenia VAT z faktury zakupu,
- nabywca nie może odliczyć VAT – mniej korzystne dla firm,
- konieczność prowadzenia szczegółowej ewidencji,
- możliwość odmowy naprawy sprzętu – dotyczy towarów używanych.
Jakie branże najczęściej stosują fakturę VAT marża?
Procedura VAT marża znajduje zastosowanie w kilku specyficznych branżach. Do najczęstszych należą:
- komisy samochodowe – sprzedaż aut używanych,
- antykwariaty i galerie – dzieła sztuki, antyki, przedmioty kolekcjonerskie,
- biura podróży – usługi turystyczne realizowane w imieniu własnym,
- sprzedaż elektroniki i telefonów z drugiej ręki.
W tych branżach VAT marża jest często jedynym sensownym rozwiązaniem podatkowym, pozwalającym na zachowanie rentowności i konkurencyjności oferty.
Jak wypełnić deklarację VAT-7 dla procedury marża?
W deklaracji VAT-7 lub VAT-7K nie wpisujemy całkowitej wartości sprzedaży, a jedynie marżę netto jako podstawę opodatkowania i kwotę podatku VAT. Dodatkowo, w pozycji 63 deklaracji należy zaznaczyć odpowiedni kwadrat informujący urząd o zastosowaniu procedury marży.
W pliku JPK_V7 transakcje rozliczane w procedurze VAT marża oznaczane są jako:
- MR_UZ – towary używane,
- MR_T – usługi turystyki.
Warto pamiętać, że dokumenty te muszą być zgodne z oznaczeniami umieszczonymi na fakturach – to istotne dla poprawności rozliczeń podatkowych.
Czy warto stosować fakturę VAT marża?
Dla wielu przedsiębiorców faktura VAT marża to realna szansa na obniżenie zobowiązań wobec fiskusa. Dotyczy to szczególnie tych, którzy zajmują się handlem towarami używanymi lub organizacją usług turystycznych. Dzięki tej procedurze można zaoferować klientom niższe ceny, zachowując jednocześnie rentowność biznesu.
Jednakże procedura ta wiąże się również z ograniczeniami, takimi jak brak prawa do odliczenia VAT czy konieczność prowadzenia szczegółowej dokumentacji. Przed wdrożeniem tego rozwiązania warto więc przeanalizować, czy w danym przypadku będzie ono rzeczywiście korzystne.
Co warto zapamietać?:
- Faktura VAT marża: Podatek VAT naliczany jest tylko od marży, a nie od całkowitej wartości sprzedaży.
- Warunki wystawienia: Możliwość wystawienia faktury VAT marża dotyczy tylko określonych grup podatników, takich jak komisy samochodowe, antykwariaty, galerie sztuki i biura podróży.
- Obowiązkowe informacje: Faktura musi zawierać daty, dane sprzedawcy i nabywcy, nazwę towaru/usługi oraz oznaczenie procedury marży.
- Zalety i wady: Zaletą jest niższy podatek VAT i większa konkurencyjność, natomiast wadą brak możliwości odliczenia VAT z faktur zakupu oraz konieczność szczegółowej ewidencji.
- Branże stosujące VAT marża: Najczęściej stosują ją komisy samochodowe, antykwariaty, biura podróży oraz sprzedawcy elektroniki używanej.
